بهترین سن برای ارتودنسی
آوریل 19, 2020
چرا باید هزینه درمان ارتودنسی را بپردازیم؟
می 19, 2020

دندان قروچه یکی از مشکلاتی است که افراد در محدوده سنی مختلف با آن درگیر می‌شوند و تحت تاثیر آن دندانهای فرد به مرور دچار آسیب شده و خرد می شوند. برای این بیماری علل مختلفی گفته می شود که معروف ترین آنها مشکلات روان شناختی و تجربه استرس و اضطراب در طول زندگی است. البته عوامل داخلی و خارجی زیادی در ایجاد براکسیسم نقش دارند که میزان تاثیر هر کدام از آن ها چندان مشخص نیست.

با توجه به این که درمان دندان قروچه و جلوگیری از تاثیر آن روی عملکرد دندان ها از جمله وظایف یک متخصص ارتودنسی است، در این مطلب یک معرفی کامل از این بیماری و راهکار های درمان آن خواهیم داشت.

دندان قروچه چیست؟

دندان قروچه یا براکسیسم (Bruxism) یک نوع مشکل دندانپزشکی است که در جریان آن دندان‌ها یکدیگر را خرد کرده و میزان فرسایش آنها بالا میرود. افراد مبتلا به این بیماری کاملاً به صورت ناخودآگاه دندان های خود را در هنگام خواب یا در هنگام بیداری به یکدیگر فشار می دهند و تکرار این کار باعث سایش سطح دندان ها می شود.

از براکسیسم یا دندان قروچه به عنوان یک نوع اختلال مرتبط با خواب هم یاد می‌شود و افراد در حین خواب دندانهای خود را به یکدیگر فشار می‌دهند و احتمالاً همانند اختلالات دیگری مانند خروپف و آپنه خواب رخ می دهد. معمولا این بیماری در حالت خفیف نیاز به درمان ندارد، اما زمانی که شدت پیدا می کند مشکلاتی مانند اختلالات فک، سردرد، آسیب دیدگی دندان ها و سایر مشکلات حرکتی را به وجود می آورد.

 علائم براکسیسم

اگر خود ما بخواهیم با توجه به علائم و تغییراتی که در وضعیت فردی رخ می دهد برای شناسایی دندان قروچه استفاده کنیم باید نشانه های زیر را در نظر بگیریم:

  • گیر کردن و چفت شدن دندان ها که تا زمان بیدار شدن فرد ادامه دارد
  • صاف شدن و ساییدگی بیش از حد دندان ها و حتی ایجاد ترک در سطح آن ها
  • از بین رفتن مینای دندان و ایجاد یک حفره در سطح دندان ها
  • افزایش درد دندان و حساسیت آنها
  • خستگی عضلات فک و قفل شدن آن ها که مانع از باز و بسته شدن کامل فک می شود
  • درد فک و گردن و یا صورت
  • درد در قسمت گوش که مربوط به مشکلات گوش و شنوایی نباشد
  • سردرد که بیشتر در قسمت فک و نزدیک به آن رخ می‌دهد
  • آسیب دیدن مخاط داخلی گونه ها
  • اختلال خواب برای خود فرد یا شریک زندگی که نزدیک به او می خوابد
دندان قروچه یا براکسیسم

دندان قروچه یا براکسیسم

چه زمانی به پزشک یا دندانپزشک مراجعه کنیم؟

اگر هر کدام از علائم ذکر شده در بالا را دارید یا نگرانی های دیگری درباره دندان یا وضعیت فک خود دارید لازم است که به یک دندانپزشک عمومی یا متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. در حقیقت دیدن این علائم در آینه یا کنترل وضعیت شخصی به شما کمک می کند که اطلاعات خوبی در مورد وضعیت دندان قروچه به دست بیاورید و خود یا فرزندتان را به یک متخصص نشان دهید.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:  شکاف لب و شکاف کام

عوامل دخیل در ایجاد دندان قروچه

پزشکان و دندانپزشکان به طور کامل نمی دانند که چه عواملی منجر به ایجاد براکسیسم می شود، اما به نظر می رسد که به دلیل ترکیبی از عوامل مختلف مانند عوامل جسمی، روانی و ژنتیکی به وجود بیاید. به طور کلی این بیماری ممکن است ناشی از احساساتی مانند اضطراب و استرس و همچنین عصبانیت و از دست رفتن اعتماد به نفس باشد. یا حتی این احتمال وجود دارد که در اثر تمرکز بیش از حد و یا به عنوان یک عادت فردی ایجاد شود.

عوامل خطرساز در ایجاد مشکل

از عوامل مختلفی می توان به عنوان عوامل خطر ساز ابتلا به بیماری دندان قروچه اشاره کرد که رایج‌ترین آنها موارد زیر هستند:

  • فشار عصبی. افزایش اضطراب یا استرس می تواند منجر به ساییده شدن دندان شود.
  • سن. براکسیسم در کودکان خردسال رایج است، اما معمولاً در بزرگسالی از بین می رود.
  • نوع شخصیت. داشتن یک شخصیت پرخاشگر، رقابتی یا بیش فعالی می تواند خطر ابتلا به براکسیسم را افزایش دهد.
  • داروها و مواد دیگر. براکسیسم ممکن است از عوارض غیر معمول برخی از داروهای روانپزشکی مانند داروهای ضد افسردگی خاص باشد. استعمال دخانیات، نوشیدن نوشیدنی های کافئین دار یا الکل ممکن است خطر ابتلا به براکسیسم را افزایش دهد.
  • سایر اختلالات. براکسیسم می تواند با برخی از اختلالات بهداشت روان و پزشکی از جمله بیماری پارکینسون، زوال عقل، اختلال ریفلاکس معده به دستگاه گوارش (GERD)، صرع، اختلالات مرتبط با خواب مانند آپنه خواب و اختلال نقص توجه / بیش فعالی (ADHD) همراه باشد.

تشخیص بیماری دندان قروچه

در طی معاینات دندانپزشکی، به احتمال زیاد دندانپزشک در وهله اول به دنبال علائم بیماری می گردد. در حقیقت دندانپزشک در مراجعه اول علائم را مشخص می کند و در طی چندین مراجعه بعدی به دنبال تغییر در وضعیت دندان‌ها و دهان فرد است. از این طریق متخصص مشخص می‌کند که روند پیشرفت این مشکل به چه صورت است و آیا شما به درمان نیاز دارید یا خیر.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:  نحوه مسواک زدن دندان با وجود براکت ارتودنسی

فاز بعدی تشخیص بیماری دندان قروچه شامل تعیین علت آن است. اگر دندانپزشک مشکوک شود که شما دچار براکسیسم هستید، به احتمال زیاد با طرح سوالاتی در مورد سلامت عمومی دندانپزشکی و مصرف داروهای خاص و همچنین انجام کارهای روزانه و عادت های خواب به دنبال تایید علت آن می گردد.

این ارزیابی ها شامل حساسیت در قسمت عضلات فک یا ناهنجاری آشکار در دندان ها میشود. در ضمن از شیوه های دیگری مانند پرتونگاری اشعه ایکس برای پیدا کردن آسیب دندان ها در استخوان زیرین و قسمت داخلی گونه ها استفاده می شود و در نهایت مواردی مانند اختلالات مفصل گیجگاهی فکی و سایر مشکلات دندانپزشکی هم بررسی می شود.

درمان عادت دندان قروچه

در اغلب موارد برای درمان بیماری دندان قروچه گزینه ثابتی مطرح نیست و نیازی به درمان ندارد. بسیاری از کودکان بدون درمان از این بیماری عبور می کنند و در بسیاری از بزرگسالان شدت بیماری به حدی نیست که نیاز به درمان داشته باشد. اما اگر مشکل فرد شدید باشد، رویکردها و روش های خاص دندانپزشکی و روانشناختی و همچنین استفاده از دارو پیش گرفته می‌شود که هر کدام از آنها مربوط به شرایط فرد تعیین می شود.

 

دندان قروچه یا براکسیسم

دندان قروچه یا براکسیسم

رویکرد های دندانپزشکی

اگر شما یا فرزندتان دچار براکسیم هستید، دندانپزشک راهکارهایی برای حفاظت یا بهبود وضعیت دندان های شما پیشنهاد می دهد. این راهکارها از آسیب دیدن و فرسایش دندان ها جلوگیری می کند، اما در برخی موارد شکل ظاهری دندانها را تحت تاثیر قرار می دهد. از جمله گزینه های دندانپزشکی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • استفاده از محافظ ها و گارد دهان: این ابزارها به شکلی طراحی شده اند که دندان ها را از هم جدا نگه داشته و از چفت شدن و دندان قروچه جلوگیری می کنند. این ابزار ممکن است از مواد سخت اکریلیک یا مواد نرم ساخته شوند و معمولاً روی دندان های فوقانی نصب می‌شوند.
  • ترمیم دندان: در موارد بسیار شدید که منجر به ساییدگی دندان ها و در نتیجه حساسیت آنها می‌شود، دندانپزشک ممکن است راهکارهایی مانند تغییرشکل سطح دندان را به کار ببرد یا حتی از تاج برای ترمیم قسمت آسیب دیده استفاده کند.
شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:  عوارض دستکاری براکت ارتودنسی

 رویکرد های روانشناختی

در برخی موارد برای درمان دندان قروچه می توان از رویکردهای روانشناختی استفاده کرد که تاثیر آنها بسیار زیاد است. این روش ها شامل موارد زیر می شوند:

  • مدیریت استرس و اضطراب: اگر دندان قروچه فرد به دلیل استرس باشد، یادگیری راهکار های تقویت آرامش مانند مدیتیشن و راهکارهایی مانند انجام ورزش یوگا می تواند به درمان بیماری کمک کند.
  • تمرین تغییر رفتار: اگر درگیر شدن دندانها به دلیل موقعیت نامناسب دهان و فک فرد باشد، به احتمال زیاد ارتودنتیست از ابزارهای ارتودنسی برای تصحیح موقعیت دهان و فک استفاده می کند تا فرد بتواند کنترل وضعیت فک و دندان های خود را در اختیار بگیرد.

 روش های دارویی

به طور کلی داروها برای درمان دندان قروچه چندان موثر نیستند و برای تعیین اثربخشی آنها باید تحقیقات بیشتری صورت گیرد. اما در حال حاضر چند روش توسط پزشکان انجام می‌شود که معروف‌ترین آنها استفاده از داروهای شل کننده عضلانی است. این داروها باید قبل از خواب مصرف شوند و برای مدت کوتاهی عضلات سفت را شل میکنند. داروهای ضد اضطراب و استرس هم توسط پزشکان تجویز می شوند که برای کمک به مقابله با استرس و سایر مسائل عاطفی هستند

در هر صورت دندان قروچه به خودی خود برای فرد مشکل ساز است و همراه با آن اختلالاتی هم به وجود می‌آید که شایع‌ترین آنها اختلال خواب است. امیدواریم این مطلب اطلاعات کافی را در اختیار شما گذاشته باشد، اما اگر نیاز به اطلاعات تکمیلی دارید با ما تماس بگیرید.

0/5 (0 نظر)
0/5 (0 نظر)
دکتر امیر رضا فتاحی
دکتر امیر رضا فتاحی
دکتر رضا فتاحی در سال ۱۳84 با کسب رتبه برتر کنکور سراسری وارد مقطع دکترای دندانپزشکی شده و در سال ۱۳۸9 از دانشگاه شهید بهشتی تهران فارغ التحصیل شد. پس از پایان تحصیلات دکترای عمومی تخصص خود را در رشته ارتودنسی در دانشگاه تهران در سال 1389 آغاز نمود و همان سال موفق به کسب بورد تخصصی ارتودنسی در دانشگاه تهران شد. ایشان از همان سال به عنوان استادیار دانشگاه شهید صدوقی یزد مشغول تدریس و تحقیق و پژوهش بود و تا سال 1393 علاوه بر طبایت در مطب شخصی خود در یزد به تدریس در دانشگاه میپرداخت. پس از آن دکتر فتاحی در سال 1396 وارد دوره فوق تخصص ارتودنسی _ جراحی (ارتوسرجری ) در دانشگاه شهید بهشتی شد.ایشان اکنون در مطب تخصصی خود درمان ارتودنسی بزرگسالان ، کودکان و هچنین جراحی ناهنجاری های فک و صورت را انجام میدهند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *